Een middel om een juiste “match“ te bewerkstelligen tussen pup en pupkoper.

De meesten van u hebben wel eens een pup uit een nest puppies mogen kiezen. Hartstikke leuk lijkt dat, maar in de praktijk blijkt het vaak bijna een onmogelijke opgave want maak maar eens een keuze uit een nest van allemaal schattige wolbaaltjes.

In de periode dat de pups opgroeien ga je vaak bij de fokker op bezoek. Je geniet van die kleine hummels die elke keer weer verbazingwekkend hard gegroeid zijn en meer hond geworden zijn. Stiekem heb je dan al een voorkeur die soms per bezoek veranderd. De ene keer valt het ene hondje op de andere keer is het weer een ander die je toch wel heel erg aanspreekt.

Het lijkt geweldig ruim de keus te hebben en te kunnen kiezen uit meerdere hondjes. Het is dan ook prettig als je een beetje hoog op “de lijst” staat of misschien wel eerste keus hebt. Als dan het grote moment, waar je reikhalzend naar uitgekeken hebt,  eindelijk daar is en je de keus mag maken is het opeens heel erg moeilijk. Om je heen scharrelen 2,3,4 misschien wel 5 puppies en ….. wat wil je eigenlijk voor pupje? Wil je die grote met die brede ronde witte kraag, wil je het haantje-de –voorste uit het nest , of toch dat lieve, wat meer terughoudende pupje?
Moet je met meerdere mensen kiezen dan wordt het nog moeilijker. 

De voorkeur van de heer des huizes blijkt uit te gaan naar die imposante, grote reu met al een beetje macho gedrag en hij wordt daarin gesteund door zijn zoon. Dochterlief ziet dat kleine, pittige, speelse teefje helemaal zitten. Mevrouw weet niet of ze wel met zo’n macho type overweg kan en vindt het kleine teefje wat aan de drukke kant. Zij is helemaal weg van die wat rustige, dikke  teef die zo lief kijkt en zo lekker bij je komt zitten……………

Sommige toekomstige eigenaren vragen, heel verstandig, de fokker om raad. Anderen willen liever helemaal zelf kunnen bepalen wie hun toekomstige huisgenoot wordt. Bij de eerste nesten die ik fokte heb ik de mensen altijd zelf laten kiezen. Degene die het eerst een pup besproken had stond bovenaan de lijst van pupkopers en mocht dus het eerst kiezen.

Uiteraard hielp ik de mensen wel bij het bepalen van de keuze en soms probeerde ik toch wel wat te sturen maar in principe liet ik de keus aan de mensen zelf  

Zo ook bij het eerste nest van Sarah. Ze kreeg drie reuen en een teef. Een reu en een teef bleven hier. Beide andere reuen waren beschikbaar en de twee  gegadigden bovenaan de lijst waren de gelukkigen die voor hen in aanmerking kwamen. Een gezin met drie kinderen waarvan een nog tamelijk jong was stond bovenaan de lijst. Hun voorkeur was uitgegaan naar een teef maar aangezien die niet beschikbaar was besloten ze dan toch voor een reu te kiezen. De tweede reu zou gaan naar een familie met een zoon in de tienerleeftijd .

Als fokker vind ik dat er pas gekozen moet worden als de pups 7 a 8 weken zijn en zo was dat deze keer ook afgesproken. Beide beschikbare reuen hadden een ronde witte kraag en waren flink. Bij een was de kraag echter zeer breed en dit reutje viel op door zijn zelfbewuste gedrag. Ook was hij een fractie groter, forser en meer extravert dan zijn broertje.

Voor iedereen was duidelijk welke reu de eerste keus was. Iedereen viel meteen op Sam zoals hij later zou gaan heten. De familie die tweede keus had, had stiekem eigenlijk een voorkeur  voor Sam maar ging er vanuit dat het het andere reutje wel zou worden. Bij hun bezoekjes hadden ze dan ook steeds, heel gezellig, met de tweede reu geknuffeld.

Toen het moment van kiezen daar was ging het gezin dat eerste keus had echter heel serieus samen overwegingen maken. Vader en oudere zoons gingen voor Sam. Moeder aarzelde en vroeg op een gegeven moment mijn advies. Uitgebreid hebben we toen gesproken over de plek van de hond in hun gezin, wie de hond zou gaan verzorgen, hem uit zou laten, wat voor mensen ze zelf waren, wat ze van hun toekomstige kameraad verwachtten enz.

Het was duidelijk dat de vrouw des huizes het meest met de hond zou gaan optrekken.

Zij vond het belangrijk dat ze zonder problemen met de hond kon wandelen en dat de hond erg lief zou zijn voor jonge kinderen.  Ze was zelf wat zacht van karakter en wilde beslist geen dominante hond. We besloten dat  een vrolijke, stabiele, zachtaardige wat meegaande hond het best zou passen in dit gezin. Stabiel en vrolijk was het hele nest wel. Uitgesproken dominant gedrag was ook niet echt waarneembaar al leek Sam toch wat zelfbewuster dan zijn broertje

Uiteindelijk hebben we toen een eenvoudig dominantietestje gedaan. Beide reutjes werden op de rug gelegd en een tijdje in die houding gehouden en toen werd duidelijk dat er toch een behoorlijk verschil was tussen beide reutjes. Reutje 2 ( die later Indy zou gaan heten) gaf zich bij het testje meteen over, bleef  heel rustig, en ging vriendelijk ontspannen liggen kwispelen. Sam werd heel boos en ging fors tegenstribbelen. Eensgezind besloot het gezin toen te kiezen voor Indy en kon ik de tweede familie op de lijst blij maken met hun favoriete pupje Sam…

Uiteraard was ik heel benieuwd hoe de honden zouden opgroeien en of de testuitslag inderdaad de mate van dominantie van beide reutjes juist voorspeld had. Indy, die hier in de buurt gebleven is zie ik regelmatig terug. Ik zag hem een tijdje wekelijks op de hondencursus en hij komt in de zomer hier logeren. Hij is inderdaad lief, zacht en meegaand geworden en past werkelijk uitstekend in het gezin dat zo heel bewust voor hem gekozen heeft. Sam woont wat verder weg en maar ook hem heb ik enkele keren gezien. Hij is  veel meer een macho en veel meer naar buiten gericht. Ook hij zit echter helemaal op de juiste plek. 

Vanaf dat moment ben ik me gaan verdiepen in puppytesten zodat ik mensen gefundeerd zou kunnen adviseren welke pup het best bij hen zou passen. Een half jaar later vroeg een bevriend fokster mij bij haar nest de puppytest af te nemen  en deed zij dat enkele maanden later bij een nest van mij. Nauwlettend volgden wij de ontwikkeling van de pups van pup naar volwassen hond en testten we meer nesten van onszelf en van anderen .

Nu, na bijna 40 pups getest te hebben, kunnen we stellen dat de puppytest inderdaad het een en ander duidelijk maakt betreffende het karakter van de pup. Meestal komt de uitslag van de test aardig overeen met de indruk die we zelf hadden van het karakter van het hondje, toch staan we steeds ook weer voor verrassingen en worden karaktereigenschappen van sommige pups meer helder of meer aangescherpt  door de test.

In verschillende kennels wordt nu met de pupkopers de afspraak gemaakt dat op basis van de test een “match “ gemaakt wordt tussen pupkoper en pup.

In de periode dat de pups opgroeien wordt, tijdens de bezoekjes van de pupkopers, gekeken naar de verwachtingen die het gezin heeft van hun toekomstige huisgenoot en wordt gekeken naar de gezinssituatie en de omgeving waarin de pup terecht gaat komen.

Zijn er bijvoorbeeld jonge kinderen, of kinderen die al wat ouder zijn.Hoeveel ervaring is er met honden ? Wil men graag, fanatiek met de hond  gaan werken ? Is er al een andere hond in het gezin ? Is degene die het meest met de hond gaat optrekken krachtig en kordaat of vindt  hij of zij het wat moeilijker om duidelijk op te treden ?

Zo ontstaat een profiel en een beeld van de leefwijze  van de pupkoper(s)  en wordt duidelijk welk hondenkarakter  het best hierbij zou passen.

De pups worden gedurende de periode dat ze bij de fokker verblijven zorgvuldig geobserveerd zodat de fokker een goede indruk van hun karakter en gedrag krijgt. 

Met 7 weken wordt de puppytest gedaan. Op basis van de uitslag van deze test en de observatiegegevens  wordt een gedetailleerde beschrijving van het karakter van elke pup gemaakt. De pupkopers kunnen daarmee een  beeld krijgen van het karakter en de  eisen die de afzonderlijke pups stellen voor wat betreft hun opvoeding.

Vervolgens worden de pups in overleg met de toekomstige eigenaren weloverwogen bij ieder van hen geplaatst en is de kans dat de juiste hond op de juiste plaats komt zo groot mogelijk gemaakt !

De puppytest in de praktijk

Puppytesten worden op de leeftijd van 7 weken afgenomen. Niet eerder omdat de pups dan fysiek nog niet volledig in staat zijn te reageren op de testonderdelen en niet later omdat de pups dan al veel leerervaringen hebben opgedaan. In het laatste geval meet je dus niet de erfelijke karakteraanleg van de pup maar datgene wat hij aangeleerd heeft.

De puppytest bestaat uit de volgende onderdelen:

1 - Sociaal gedrag naar soortgenoten:
Dit onderdeel wordt beoordeeld d.m.v observatie van het nest. Is een pup uitgesproken dominant , juist onderdanig of laat hij beide gedragingen, afhankelijk van de situatie waarin hij verkeert,zien. Hoe is de moederhond t.o.v de afzonderlijke pups ( een dominante pup zal zij regelmatig corrigeren)
De fokker van het nest kan hier uiteraard natuurlijk belangrijke informatie over verstrekken. Het is dus belangrijk dat de fokker zijn nest regelmatig goed observeert om zo de gedragingen van de afzonderlijke pups in beeld te krijgen.

2 - Optillen
De testleider tilt de pup op en laat hem boven de grond zweven. Sommige pups gaan zich erg verzetten , anderen blijven rustig “hangen”
Een pup die rustig blijft is qua aanleg meegaander dan een pup die zich verzet. Is een pupje erg passief en/of wat gespannen kan hij zich als een wat onzekere hond ontwikkelen.

3 - Lokken
De testleider lokt de pup naar zich toe door op een afstandje op zijn hurken te gaan zitten en  dan zachtjes in zijn handen te klappen.
Pups die onmiddellijk naar de testleider toekomen zijn in aanleg mensgericht.
Pups die de testleider negeren of pas in tweede instantie komen zijn in aanleg minder mensgericht en hebben meer de neiging hun eigen gang te gaan.

4 - Meelopen
De testleider probeert het hondje een paar pasjes mee te laten lopen met hem. Een hondje dat  enthousiast en attent meeloopt vindt het leuk om samen met de baas iets te gaan doen.

5 - Op de rug leggen
De pup wordt bij dit onderdeel op de rug gelegd en enige tijd in deze positie gehouden.

Een pup die zich erg verzet heeft duidelijk meer een eigen wil . Een pup die dit passief ondergaat is volgzamer en onderdaniger.

6 - Knijpen
Het pupje wordt in de lies geknepen om te kijken hoe pijngevoelig hij is. Blijft de pup gewoon staan is hij minder pijngevoelig dan wanneer hij gaat kijken waar de pijnprikkel vandaan komt.

7 - Apporteren
De testleider gooit een propje papier weg en er wordt gekeken of de pup interesse heeft hiervoor. Hoe meer belangstelling een pup heeft hoe groter de aanleg om met plezier te gaan werken met de baas.
Pups die het propje pakken en ermee weglopen om er zelf mee te gaan spelen hebben zeker aanleg als werkhond.
Pups die het propje zelfs naar de testleider terugbrengen zijn werkhondjes in de dop !!

8 - Vreemd voorwerp/vreemd geluid
De pup wordt geconfronteerd met een vreemd voorwerp en een vreemd, hard geluid. Er wordt gekeken hoe zij hierop reageren. Reageert de pup angstig, dan wordt gekeken hoe groot het herstelvermogen is.

9 - Onbekend terrein

De pup wordt in een voor hem onbekende ruimte geplaatst. Pups die explorerend gedrag laten zien zijn in aanleg zelfbewuster dan de pups die blijven zitten of pas na lang aarzelen voorzichtig op verkenning uitgaan.

De waarde van een puppy test voor fokkers

Als fokker biedt de puppytest u de mogelijkheid om een onafhankelijke buitenstaander gericht te laten kijken naar karaktereigenschappen van uw pup. Zaken als mensgerichtheid, herstelvermogen na een schrikreactie, bereidheid tot werken maar zeker ook dominantie worden door de test belicht en geven in hun samenhang een goed beeld van uw pup.

Vaak zal dit het beeld dat u had van deze pup wel bevestigen, soms ook ziet u tijdens het testen dan ineens toch onverwachte kanten van uw pup.

Op basis van een puppytest is natuurlijk nooit met zekerheid te voorspellen hoe de hond zal opgroeien en hoe hij zal zijn als volwassen hond. Daarbij spelen naast aanleg immers ook omgevings- en opvoedingsfactoren een rol.

Brengt u echter onder ander door middel van de puppytest de gedragskenmerken en karaktereigenschappen van uw pup een beetje in beeld, dan kunt u voor die pup in ieder geval de omgeving kiezen die het best bij hem past.  De dominantere pup bijvoorbeeld bij de meneer die er gericht mee wil gaan werken, en het gezellige, zachtmoedige hondje bij dat gezin.

Daarnaast geeft de test een beeld van welke situaties de pup in aanleg makkelijk of juist heel moeilijk vind. Dit kan gekoppeld worden aan een gericht, het liefst op schrift gesteld, socialisatieadvies dat u kunt meegeven aan de pupkopers, zodat de hond wat extra gelegenheid krijgt te “oefenen” met zaken die hij in aanleg moeilijk vind.

Heeft u belangstelling voor het laten afnemen van een puppytest dan kunt u  contact opnemen met Marianne van Asselt (e-mail) of Rita Bosveld (e-mail)

Aan het afnemen van een puppytest zijn, behoudens een reiskostenvergoeding, geen kosten verbonden. Een vrijwillige bijdrage ten behoeve van de activiteiten van Collie Contact Marmyns is daarbij natuurlijk altijd welkom!